E250018
Laatste revisie: 13-03-2026

E250018 - Voorstel voor een verordening tot bepaling van het meerjarig financieel kader voor de jaren 2028-2034



Op 16 juli 2025 presenteerde de Europese Commissie het voorstel voor een meerjarig financieel kader (MFK)voor de jaren 2028 - 2034 met een omvang van bijna 2 biljoen euro. Het MFK vormt de begroting op de lange termijn voor de EU en heeft als doel de continuïteit in het begrotingsproces te vergroten. Het begrotingsvoorstel bestaat uit een integraal pakket voorstellen met een voorstel voor 5 nieuwe eigen middelen, en met verdere uitwerking in meerdere deelverordeningen.


Stand van zaken

Behandelfase Eerste Kamer: behandeling in commissie Eerste Kamer.

nationaal

Op 10 maart 2026 hebben de commissies EUZA en FIN gesproken met het Nederlandse lid van de Europese Rekenkamer (ERK), de heer Blok, over diverse speciale verslagen die betrekking hebben op het MFK 2028-2034.

Europees

Tijdens de Raad Algemene Zaken van 2 en 3 maart 2026 (21501-02, IB) zal er een werkontbijt plaatsvinden waarbij de Raad van gedachten zal wisselen met de voorzitter van het budgetcomité en de MFK co-rapporteurs van het Europees Parlement. Ook zal de Raad met de lidstaten onderling verder spreken, onder andere over de governance onder het nieuwe MFK, waaronder het zogenaamde sturingsmechanisme.


Kerngegevens

commissies Eerste Kamer


Behandeling Eerste Kamer

Op 11 november 2025 besloten de commissies op dit moment geen nadere stappen te zetten met betrekking tot het dossier MFK 2028-2034 in het geheel. In het eerste kwartaal van 2026 wensen de commissies het dossier opnieuw te agenderen met oog op beoordeling van de stand van zaken van de onderhandelingen op dat moment. Tot die tijd zullen de commissies de lopende onderhandelingen volgen via de geannoteerde agenda's en verslagen van de Raden.

Op 14 oktober 2025 hebben de commissies EUZA en FIN een technische briefing gehouden met ambtenaren van het ministerie van BZ en het ministerie van Financiën.

Op 14 oktober 2025 hebben de commissies EUZA en FIN gesproken met het Nederlandse lid van de Europese Rekenkamer (ERK), de heer Blok, over het Europees Jaarverslag voor 2024. Tijdens dit gesprek kwamen ook diverse aspecten van het huidige en toekomstige MFK aan de orde.

Op 23 september 2025 bespraken de commissies EUZA en FIN de mogelijkheden voor het behandelen van het MFK. De commissies besloten besloten om in oktober een technische briefing in te plannen. Na de technische briefing zullen eventuele volgende stappen voor de behandeling worden besproken. Ook zal de griffie de tijdslijn van behandeling in de Tweede Kamer nagaan


Behandeling Tweede Kamer

Op 10 november 2025 heeft de Tweede Kamer schriftelijk overleg gehouden met de minister van BZ over het Meerjarig Financieel Kader 2028-2034 (21501-20, 2328).

Op 29 september 2025 publiceerde de Tweede Kamer het eindverslag van de rapporteurs over het aankomende Meerjarig Financieel Kader 2028-2034 (22112, 4179).

Op 1 oktober 2025 leverde de commissie Europese Zaken inbreng voor schriftelijk overleg over het MFK 2028-2034.

Op 10 september 2025 ontving de Tweede Kamer een brief van de Algemene Rekenkamer over de resultaten van het onderzoek naar de uitvoering van de Herstel- en Veerkrachtfaciliteit in Nederland.

Op 28 mei 2025 voerden de commissies Europese Zaken en Financiën van de Tweede Kamer een technische briefing over het komende MFK 2028 - 2034.

Op 21 maart 2025 is het eerste verslag van de rapporteurs van de Tweede Kamer gepubliceerd (22.112, 4010).

Op 14 februari 2025 hebben de rapporteurs van de Tweede Kamer gesproken met Eurocommissaris voor Begrotingszaken Piotr Serafin over het komende MFK.

Op 19 maart 2024 heeft de vaste commissie voor Financiën van de Tweede Kamer besloten om het Meerjarig Financieel Kader (MFK) op haar kennisagenda te zetten. De leden De Vree (PVV), Van der Lee (GL-PvdA) en De Vries (VVD) zijn aangesteld als rapporteurs op dit onderwerp.


Standpunt Nederlandse regering

Op 15 september 2025 ontving de Kamer het BNC-fiche op de voorstellen voor het Meerjarig Financieel Kader en het eigenmiddelenbesluit (36724, B).

Het kabinet geeft aan dat in het voorstel van de Commissie een aantal elementen niet goed verenigbaar zijn met de Nederlandse positie, zoals de gevolgen van de voorstellen voor de nationale afdrachten en de voorstellen voor nieuwe leeninstrumenten. Zo stelt het kabinet dat Nederland op basis van eerste schattingen in het voorstel teveel bijdraagt in vergelijking tot andere landen. Het kabinet zet zich in om dit aan te passen, waarbij een korting op de bni-afdracht noodzakelijk wordt geacht. Ook is het kabinet conform het Regeerprogramma geen voorstander van het aangaan van een gemeenschappelijke schuld voor nieuwe Europese instrumenten. Het kabinet is tegen het voorgestelde generieke instrument met gmeenschappelijke leningen voor crisissituaties alsmede tegen een leenfaciliteit voor het ophogen van de nationale en regionale partnerschappen.

Volgens het kabinet zijn er ook positieve elementen aan het voorstel. Zo verwelkomt het kabinet de voorgestelde modernisering van het MFK en is het kabinet positief over het voorstel om het principe te hanteren dat vooraf vastgestelde voorwaarden of prestaties behaald dienen te worden voordat middelen uit EU-fondsen worden uitgekeerd. Ook is het kabinet positief over de voorgestelde versterking van de rechtsstaatconditionaliteit. Het kabinet verwelkomt tot slot het voorstel van de Commissie om de rentebetalingen en aflossing van de leningen van NextGenerationEU op te nemen onder de MFK plafonds vanaf 2028.

Ten aanzien van de bevoegdheid van het voorstel oordeelt het kabinet positief. Wel heeft het kabinet een deels positief, deels negatief oordeel over de proportionaliteit van het voorstel. Het kabinet vindt het voorgestelde optreden geschikt om het doel te bereiken, aangezien zaken die de EU-begroting toekomstbestendig maken een prominente plek hebben gekregen. Wel vindt het kabinet dat het voorstel verder gaat dan noodzakelijk omdat onvoldoende geprioriteerd wordt waardoor de omvang van de begroting meer zal toenemen dan noodzakelijk.


Samenvatting voorstel Europese Commissie

Op 16 juli 2025 presenteerde de Europese Commissie het voorstel voor een meerjarig financieel kader (MFK)voor de jaren 2028 - 2034 met een omvang van bijna 2 biljoen euro. Het MFK vormt de begroting op de lange termijn voor de EU en heeft als doel de continuïteit in het begrotingsproces te vergroten. Het begrotingsvoorstel bestaat uit ten eerste het Meerjarig Financieel Kader zelf, dat de uitgaven in kaart brengt, ten tweede het Eigenmiddelenbesluit (EMB), dat ingaat op de inkomsten (inclusief een voorstel voor 5 nieuwe eigen middelen), en als laatste de verdere uitwerking in meerdere deelverordeningen, zogenaamde 'sectorale programma's'.

De Europese Commissie stelt een gestroomlijndere, flexibelere en doeltreffendere nieuwe begroting voor. De belangrijkste aspecten van het nieuwe MFK zijn:

  • Meer flexibiliteit in de begroting;
  • Eenvoudigere, gestroomlijndere en geharmoniseerde financiële programma's van de EU;
  • Plannen voor nationale en regionale partnerschappen voor gericht resultaat waar dat het hardst nodig is;
  • Een krachtige impuls voor het concurrentievermogen; en
  • Een uitgebalanceerd pakket nieuwe eigen middelen.

In de nieuwe begroting wil de Europese Commissie de EU-fondsen die door de lidstaten en regio's worden uitgevoerd samenbrengen in één coherente strategie onder de noemer 'nationale en regionale partnerschappen' waarin het cohesiebeleid en landbouwbeleid centraal staan.


Behandeling Raad

Tijdens de Raad Algemene Zaken van 2 en 3 maart 2026 (21501-02, IB) zal er een werkontbijt plaatsvinden waarbij de Raad van gedachten zal wisselen met de voorzitter van het budgetcomité en de MFK co-rapporteurs van het Europees Parlement. Ook zal de Raad met de lidstaten onderling verder spreken, onder andere over de governance onder het nieuwe MFK, waaronder het zogenaamde sturingsmechanisme.

Tijdens de Raad Algemene Zaken van 16 december 2025 besprak de Raad de voorstellen voor het volgend MFK en het eigenmiddelenbesluit (21501-02, HX). De onderhandelingen over het MFK zijn gestructureerd aan de hand van een door het Voorzitterschap opgesteld onderhandelingsdocument. Tijdens de bespreking benadrukte Nederland samen met enkele andere lidstaten het belang van de toevoeging van correcties op de bni-afdracht. Veel andere lidstaten uitten hier juist kritiek op.

Tijdens de Raad Algemene Zaken van 17 november 2025 vond de tweede van drie besprekingen over het nieuwe Meerjarig Financieel Kader plaats in aanloop naar de Europese Raad van december. De besprekingen moeten dienen om tot een onderhandelingsdocument te komen dat de MFK-onderhandelingen in 2026 moet gaan ondersteunen. De Raad sprak over de eerste pijler van het MFK dat gaat over de fusie van cohesie, landbouw/visserij en de HOME-fondsen in de Nationale en Regionale Partnerschapsplannen en de terugbetaling van de Next Generation EU-leningen. Nederland gaf aan positief te staan tegenover de verhoogde flexibiliteit binnen het NRPP. Nederland sprak zich wel uit tegen gemeenschappelijke schuld voor het verstrekken van NRPP-leningen aan lidstaten en benadrukte het belang van het versterken van de rechtsstaatconditionaliteiten (21501-02, HV).

Tijdens de Raad Algemene Zaken van 21 oktober 2025 sprak de Raad over de horizontale elementen en de tweede pijler van het voorstel voor een nieuw Meerjarig Financieel Kader. De tweede pijler betreft het Europees concurrentievermogen. Nederland gaf hierbij aan het voorstel om de meerjarenbegroting te moderniseren en te vereenvoudigen te steunen. Ook onderschrijft Nederland de focus op prioriteiten zoals concurrentievermogen, innovatie, asiel en migratie en veiligheid en defensie. Wel benadrukte de regering dat flexibiliteit ook te ver kan gaan en sprak de regering zich uit tegen de ongelijke impact op de nationale begroting en de voorgestelde schuldinstrumenten (21501-02, HS).

De Raad Algemene Zaken heeft op 18 juli 2025 het gepresenteerde voorstel voor het MFK en het Eigenmiddelenbesluit voor 2028-2034 voor het eerst besproken (21501-02, HL). Nederland gaf aan de voorgestelde versterking van rechtsstaatconditionaliteit en de voorgestelde modernisering van de begrotingsarchitectuur te verwelkomen, maar plaatste ook kritische kanttekeningen. Zo uitte Nederland samen met diverse netto-betalende lidstaten zorgen over de totale omvang van het voorstel, de voorgestelde leenfaciliteiten, het pakket nieuwe eigen middelen en het ontbreken van een correctiemechanisme.


Behandeling Europees Parlement

Op 7 mei 2025 publiceerde het Europees Parlement een resolutie met daarin het standpunt van het Europees Parlement ten aanzien van het MFK voor de periode 2028-2034.

In de databank OEIL van het Europees Parlement wordt de laatste stand van zaken in de behandeling van het voorstel weergegeven.


Standpunten andere lidstaten (IPEX)

Op 18 februari 2026 stuurde het Slowaakse Parlement een politiek dialoog over het voorstel voor de verordening.

Op 16 december 2025 stuurde het Ierse Parlement een politiek dialoog over het voorstel voor de verordening.

Op 9 december 2025 stuurde de Tsjechische Senaat een politiek dialoog over het voorstel voor de verordening.

Op 3 december 2025 stuurde de Roemeense Senaat een politiek dialoog over het voorstel voor de verordening.

Op 21 november 2025 stuurde de Bundesrat een politiek dialoog over het voorstel voor de verordening.

Op 18 juni 2025 heeft de Grand Committee van het parlement van Finland een besluit genomen over het standpunt van het Parlement over de doelstellingen van Finland in de onderhandelingen over het volgende meerjarig financieel kader (MFK) van de EU.

Op 12 juni 2025 heeft de commissie Europese Zaken van de Franse Senaat een opinie gestuurd aan de Europese Commissie met daarin de positie van de Franse Senaat over het volgende meerjarig financieel kader (MFK) van de EU.

In de databank IPEX wordt de behandeling van het voorstel in de diverse (kandidaat) lidstaatparlementen weergegeven.


Alle bronnen