Verslag van de vergadering van 30 juni 2026 (2025/2026 nr. 37)
Status: ongecorrigeerd
Aanvang: 18.02 uur
Een verslag met de status "ongecorrigeerd" is niet voor citaten en er kan geen recht aan ontleend worden.
De heer Van Strien i (PVV):
Dank u wel, voorzitter. Het lijkt het plan van de regering te zijn om een nieuw belastingstelsel op te tuigen waarin vermogen per 1 januari 2028 belast wordt naar werkelijk rendement op basis van vermogenswinst. Dat streven lijkt op een ruime meerderheid te kunnen rekenen. Maar omdat we nu met een overgangsstelsel zitten, waar vrijwel niemand tevreden mee is, heeft de staatssecretaris een nieuw overgangsstelsel bedacht. Dat zou moeten werken totdat het nieuwe, vermeend ideale stelsel kan worden ingevoerd. Wij geloven niet zo in ideale stelsels. De invoering van box 3 in 2001 betekende lang een stelsel dat niet al te veel bezwaren opleverde, een stabiele inkomstenbron voor de Staat en niet al te veel bezwaren van belastingbetalers. Dit was zo totdat, na enig voorspel, in 2008 Lehman Brothers in de Verenigde Staten failliet ging. Daarmee was de kredietcrisis definitief een feit. De rente ging dramatisch omlaag en daarmee werd het forfaitaire rendement van 4% veel te hoog. De regering begreep dat en wilde wel veranderen, maar tegelijkertijd niet te veel aan belastinginkomsten op kapitaal verliezen. Zo bedacht de heer Wiebes, nota bene een VVD-staatssecretaris, in 2017 de forfaitaire rendementen per beleggingscategorie en naar grootte van het vermogen. Dat is eigenlijk het begin geweest van alle ellende waar we nog steeds mee worstelen.
Zonder de mogelijkheid van een tegenbewijs door de belastingbetaler verzonnen achtereenvolgende regeringen de meest spectaculaire rendementen per categorie die belastingbetalers geacht werden te behalen. Let wel: belastingbetalers, de gewone burgers, werden geacht die rendementen te behalen. De professionele beleggers bij de pensioenfondsen werden geacht rond de 0% rendement te behalen, zodat de pensioenen jarenlang niet geïndexeerd hoefden te worden. Is het van belang om deze krankzinnige tegenstelling te noemen? Ja, want als professionele pensioenfondsen geen geïndexeerd pensioen kunnen leveren, is er des te meer reden voor de burger om zelf wat spaarcenten opzij te leggen en die te beleggen. Het hoeft geen betoog dat zonder tegenbewijsregeling dit dwangsysteem tot een golf van protesten en bezwaarschriften moest leiden. Het duurde uiteindelijk tot kerstmis 2021 voordat de Hoge Raad de Wiebesheffing uit 2017 in strijd verklaarde met het eigendomsrecht en het discriminatieverbod uit het EVRM.
Na wat verder gepruts met de Wet rechtsherstel box 3 en de Overbruggingswet box 3, die in 2024 door de Hoge Raad in strijd met het EVRM verklaard werden, zitten we nu met een Wet tegenbewijsregeling box 3, waarbij echter geen rekening wordt gehouden met inflatie, verliesverrekening of kostenaftrek. Het huidige wetsvoorstel Wet werkelijk rendement box 3, dat zou moeten worden doorontwikkeld naar een volledige vermogenswinstbelasting, gaat echter vooraleerst uit van de hoofdregel dat werkelijke rendementen worden belast volgens een vermogensaanwassysteem. Hiermee worden gerealiseerde en ongerealiseerde inkomsten uit vermogen belast. Het zou daarmee verband houdende kosten aftrekbaar maken. Alleen voor onroerende zaken en aandelen in en winstbewijzen van start-ups geldt het vermogenswinstsysteem. Dan moeten we alleen nog even precies weten hoe een start-up is gedefinieerd, maar dat terzijde.
Voorzitter. Belastingheffing van een vermogensaanwas die nog niet is gerealiseerd, roept bij burgers en bij investeerders in binnen- en buitenland grote bezwaren op. Juist in tijden van economische onzekerheid, waarin de Nederlandse industrie toch al het land uit vlucht voor onder meer bizarre energietarieven en klimaatbelastingen, kan Nederland de onheilspellende uitstraling van dit systeem niet gebruiken. Graag hoor ik van de staatssecretaris hoe hij daar zelf over denkt.
Als vermogen moet worden verkocht of beleend om belasting te betalen omdat er nog geen sprake is van gerealiseerd inkomen — dat zou in dit systeem onherroepelijk gaan voorkomen — dan verliezen burgers het laatste restje vertrouwen in de overheid. Dat vertrouwen is de afgelopen decennia al hard genoeg achteruitgekacheld, met een dieptepunt van 22% van de bevolking dat nog enig vertrouwen heeft in dit kabinet-Jetten.
Voorzitter. De staatssecretaris kan de belofte doen dat er bijvoorbeeld soepele verliesverrekeningsregels, zoals carry back, en betalingsregels zullen komen. In zijn brief van 19 juni krijgen we onder meer dit voorstel, maar ook andere voorstellen in een soort keuzepakket voorgeschoteld. Maar ook als dat het geval zou zijn, moet er alsnog worden doorontwikkeld naar een vermogenswinstbelasting voor alle vermogensbestanddelen. Daarover geeft hij in de brief nu al aan meer tijd nodig te hebben om te onderzoeken wat hiervoor nodig is, welke keuzes daarbij gemaakt moeten worden en welke effecten daarbij horen. Nu weet iedere burger dat beloften van deze aard, meestal om budgettaire redenen, nooit nagekomen worden.
Van dit kabinet hebben we overigens net, rond de begroting van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking, gezien wat betrouwbaarheid waard is, namelijk helemaal niets. Betrouwbaarheid is nul. Maar als we ons even beperken tot deze wet, roep ik een recent interview met staatssecretaris Eelco Eerenberg in de Telegraaf in herinnering — hetzelfde lees ik overigens in Het Financieele Dagblad van vorige week donderdag — waarin wordt aangegeven dat het wegstemmen van de voorliggende wet een miljardengat in de schatkist veroorzaakt. Dat wil zeggen dat de staatssecretaris wil blijven uitkomen op het bedrag van ongeveer 9 miljard euro, dat hij heeft ingepland met de belasting op vermogensrendement, dus met het als een citroen uitknijpen van de middengroepen. Dat betekent niet meer of minder dan dat al zijn beloofde voorstellen tot aanpassing, die de komende maanden zouden moeten komen, tezamen kennelijk budgetneutraal moeten zijn, en dat die voorstellen de belastingheffing gebaseerd op vermogensaanwas dus voor onbeperkte tijd continueren. Graag hoor ik van de staatssecretaris of dat juist is.
Voor onbeperkte tijd zal Nederland in de financiële wereld te kijk staan als het land waar zelfs niet-gerealiseerde winsten al belast worden, met fatale gevolgen voor de economie en fatale gevolgen voor de kleinere spaarders en de middengroepen. Die betalen namelijk het gelag. De echt rijke Nederlanders hebben hun geld nu eenmaal al belegd in box 2, en niet in box 3. Bladert u de Quote 500 maar eens een keertje door; dan ziet u dat echt rijke Nederlanders hun geld in box 2 hebben zitten.
Dat brengt mij overigens op een laatste punt. Door de voorgenomen wijzigingen in EU-verband, zoals onlangs door Hoekstra gepresenteerd, wordt het voor mensen met reeds een klein vermogen nog veel interessanter om een bv op te richten en de beleggingen daarin onder te brengen. Dan valt je vermogen immers in box 2. Dat zou betekenen dat de belastingopbrengst nog veel lager wordt dan alleen door de kapitaalvlucht die deze wet gaat veroorzaken. Ik hoor graag van de staatssecretaris een reflectie hierop.
Voorzitter. Voor mijn fractie is het duidelijk: deze wet is een gruwel voor de kleine spaarder en voor de middengroepen, en dus voor de Nederlandse economie. Deze wet zorgt voor verdere afbraak van die economie. Mijn fractie en de fractie Van Gasteren zien deze wet dan ook totaal niet zitten. Wij vinden het voorts van het grootste belang dat er zo snel mogelijk duidelijkheid komt voor iedereen. De simpele presentatie van deze wet heeft al genoeg schade aan de economie aangebracht.
Dank u wel.
De voorzitter:
Ik dank u wel. Dan geef ik nu graag tot slot het woord aan mevrouw Bakker-Klein. Zij spreekt namens het CDA.