Verslag van de vergadering van 15 juni 2026 (2025/2026 nr. 33)
Status: ongecorrigeerd
Aanvang: 16.02 uur
Een verslag met de status "ongecorrigeerd" is niet voor citaten en er kan geen recht aan ontleend worden.
De heer Janssen i (SP):
Voorzitter, dank u wel. Doet ie het nu wel? Ja. Ik zie dat mijn tijd om is. Nu ben ik goed te verstaan. Laat ik het zo zeggen: laat ik de relatie tussen … Voorzitter, het zou helpen als ik nog een tijd krijg. Dan kan ik mij daaraan houden, voor mijn eigen timing. De microfoon doet het, zo te horen. That's it.
Voorzitter. Ik heb het gehad over de kabinetsambities en de een-op-eenrelatie met het provinciefonds. Dat gold zowel voor de woningbouw, met alles wat de provincies daarvoor moeten doen om te ontsluiten, alsook voor de huidige staat van het ov. Mijn vraag aan de minister was of hij de huidige staat van het ov bijvoorbeeld in het kader van de woningbouwopgave nog aanvaardbaar vindt en wat dat betekent voor de ambities van het kabinet. Zal dat een kwestie zijn van ambities verlagen of van het provinciefonds verhogen?
De heer Lievense i (BBB):
Ik hoor de heer Janssen over het ov. Daar ging het net ook even over in mijn betoog. Toen ging het ook heel even over het openbaar vervoer. Ik geef weer Zeeland als voorbeeld. Er zijn meerdere plattelandsprovincies die dat hebben. Janssen vroeg naar de relatie tussen benzineprijzen en de rest, maar het is een optelsom der dingen. Mijn moeder zit ook mee te kijken naar het debat, en de heer Janssen wordt uitgenodigd om een keer een weekje bij ons op het eiland te komen zonder auto, om het openbaar vervoer te testen. De vraag stelt u nu. Ik ben er blij om dat die vraag gesteld wordt, want bij ons is het openbaar vervoer nog nooit op orde geweest; laat staan als we straks de woningbouwopgave hebben.
De voorzitter:
En uw vraag is of de heer Janssen op die uitnodiging ingaat?
De heer Lievense (BBB):
Zeker.
De heer Janssen (SP):
Als ik een week de tijd kan vinden op de prachtige … Hebben we het over de Zuid-Hollandse eilanden of over de Zeeuwse eilanden? Ah, de Zeeuwse eilanden. Goed. Dat het in Zeeland niet op orde is, daar kon ik ook als provinciebestuurder van Zuid-Holland destijds weinig aan doen. Wij waren natuurlijk wel bij Goeree-Overflakkee bezig. Maar het betreft niet alleen de provincie Zeeland; laat ik zo zeggen. Het betreft ook grotere provincies die veel buitengebieden hebben. Dan neem ik Zuid-Holland weer even als voorbeeld, waar de concessies opgeknipt waren en waar je ook in dunnere gebieden heel veel uit moest halen om daar toch nog goed ov op de been te krijgen. Maar dank voor de uitnodiging. Zeeland is altijd leuk, zeker in de zomer.
Voorzitter. Acht de minister de provincies bijvoorbeeld nog in staat om de kabinetsambities voor de stikstofproblematiek te dragen? Ik relateer het weer aan de ambities van dit kabinet. Mijn concrete vraag aan de minister is dan ook hoe hij de financieringsbehoefte van provincies ziet om aan te kunnen sluiten bij de ambities van het kabinet zoals die in het regeerakkoord verwoord zijn. Wordt er gewerkt uit één gedachte, wat ook zou impliceren uit één portemonnee, om het maar zo te zeggen, voor de opgaven die er zijn? Sluiten de plannen van dit kabinet in den brede aan op de realisatiecapaciteit van de provincies, ook financieel gezien? Welke knelpunten ziet de minister mogelijk ontstaan bij andere kabinetsambities in relatie tot de mogelijkheden die de provincies hebben om een noodzakelijke bijdrage te kunnen leveren? Schaarste doet namelijk kiezen. Waar valt dan de keuze? Mijn volgende vraag aan de minister is welke keuzes de voorkeur van dit kabinet zouden hebben indien het zou komen tot een verdere uitbreiding van het eigen belastinggebied van de provincies, als dat aan de orde zou zijn. Kan de minister aangeven of die keuzes dan ook zouden leiden tot een verminderde belastingheffing bij de Rijksoverheid? Of zou het bij elkaar opgeteld moeten gaan worden? Hoe ziet de minister dit voor zich? Verwacht de minister hierin nog deze kabinetsperiode concrete stappen te gaan zetten en, zo ja, wanneer?
Voorzitter. Een volgende vraag aan de minister is of hij ook ziet dat de realisatiekracht bij de Rijksoverheid ernstig is achtergebleven bij wat nodig is. Nu zal de minister ongetwijfeld zeggen dat dit kabinet er alles aan zal doen om versneld tot de realisatie van grootschalige plannen over te gaan, maar dat betekent ook dat er een hausse aan opgaven versneld op de provincies af gaat komen. De vraag aan de minister is dan of de provincies die daadkracht op korte termijn van het kabinet, ook financieel, aan zouden kunnen in de komende jaren, want dat wordt dan wel gevraagd. Zijn de kabinetsplannen voor versnelde realisatie op heel veel terreinen in lijn met wat de provincies op korte termijn financieel aankunnen, of vraagt dat in de komende jaren om een extra financiële injectie richting de provincies? Over de gemeenten komen we vanavond te spreken. Zo ja, wanneer zouden wij daar dan meer over horen? Want voor we het weten is deze kabinetsperiode weer voorbij en zegt de minister dat hij in goed overleg is met de provincies over een oplossing voor het provinciefonds.
Voorzitter. In eerste termijn zijn dit de vragen die de fracties van de SP en de Fractie-Visseren-Hamakers aan de minister voor willen leggen. Wij kijken uit naar de beantwoording door de minister.
De voorzitter:
Hartelijk dank, meneer Janssen, voor uw bijdrage. De volgende spreker van de kant van de Kamer is de heer Kemperman. Hij spreekt namens de fractie van Forum voor Democratie.